liderlik və idarəetmə fərqlər

Niyə Liderlik Və İdarəetmə Fərqli Anlayışlardır?

Rəhbərlik və idarəetmə eyni mənada görünsə də, əslində belə deyil. Beləliklə, ən bariz fərqlər hansılardır? Yaxşı menecer həmişə yaxşı liderdirmi? Bu və digər sualların cavablarınına birlikdə baxaq.

Liderlik son 20 ildə iş dünyasında ən populyar mövzulardan biridir. Liderlik nədir, nə deyil? İdarəetmədən nə ilə fərqlənir? Hansı liderlik tərzi qəbul edilməlidir? Sosiologiya, fəlsəfə, psixologiya, nevrologiya kimi bir çox sahənin mövzusu olan liderlik bir rütbə olaraq təriflənərkən  müşahidə olunur ki, menecer vəzifəsinə dırnaqarası baxılır və ya qiymətləndirilmir.

Menecer öz roluna görə işi idarə edən şəxsin adıdır. Liderlik eyni insanın münasibəti və bacarığıdır. Bu iki anlayış fərqli insanları təsvir etmir. Menecer biznesi idarə edən şəxsin çətir adıdır. Liderlik, məşqçilik və mentorluq bu dam adı altında fərqli şapkalardır. İcraçı- situasiya olaraq, o, vaxtaşırı bu papaqlar arasında dəyişir, bəzən bu papaqlardan bir neçəsini eyni vaxtda geyinir.

1560-cı ildən ingilis dilində olan “manager” sözü “to manage” felindən törəmişdir. İtalyan dilində “at təlimçisi” mənasında işlənmiş, 1700-cü illərin əvvəllərindən isə “işi idarə edən şəxs” mənasında işlənmişdir. Maraqlıdır ki, dilimizdə “idarə etmək” kimi tərcümə olunan “menecer” sözünün də göz yummaq, ört-basdır etmək mənaları var. Misal üçün: “Yaşlısan, idarə etsən nə olar” cümləsindəki kimi. Liderlik sözünün kökünə nəzər saldıqda görürük ki, o, anqlo-sakson köhnə ingiliscə “loedan, lithan”, yəni səyahət etmək sözündəndir. Bu mənada “liderlik” də kök sözünün mənası kimi “səyahət”dir. Eyni zamanda, lider transformasiya səyahətinə rəhbərlik edən şəxsdir.

Liderin zəruri və vacib xüsusiyyətləri arasında: ruhlandırmaq, böyük mənzərəni görmək, dəyər yaratmaq, strategiya yaratmaq, innovasiya yaratmaq, gələcəyə dair xəyal qurmaq və insanları bu xəyal ətrafında birləşdirmək. Bu xüsusiyyətləri ilə lider digər insanlarda heyranlıq oyadır. Lakin biznesi və insanları idarə edə bilmirsə, uğur üçün təkcə liderlik keyfiyyətlərinə sahib olmaq kifayət deyil. O, proseslərə və insanlara nəzarət etməli, resursların səmərəliliyinə nəzarət etməli və qərarlar qəbul etməlidir. Əks halda liderlik keyfiyyətləri boş və havada qalacaq. Bir şəxs yalnız menecer olduqda, o, status-kvo, tapşırıq yönümlü, qısamüddətli düşünən ola bilər və iş siyahısından keçə bilər.

Ağıl ürəyin, ürək ağılın əvəzi deyil. Bir-birini əvəz edə bilməzlər. Ağılı müqəddəs hesab edib qəlbi unutsaq, ruh öləcək. Ürəyi müqəddəs saysaq, ağlı görməzlikdən gəlsək də, həyat təcrübələrini (işləmək, istehsal etmək, qərar vermək və s.) hədəflədiyimiz səviyyədə sərgiləməkdə çətinlik çəkirik. Eyni şey rəhbərlik və idarəetmə üçün də keçərlidir. Rəhbər, “Mən xidmətçi rəhbər olum, insanların ehtiyac və gözləntilərini qarşılayım” deyərək iş siyahısının doldurulmasına mane olanları aradan qaldırmazsa, varlığını bütöv şəkildə ortaya qoya bilməz, uğur qazana bilməz, təşkilatı getmək istədiyi yerə apara bilməz.

Peter Drucker dedi: “Menecerlər işləri düzgün edir, liderlər isə düzgün şeylər edirlər.” Təşkilatların da işi görən və düzgün yerinə yetirən menecerlərə ehtiyacı var. Eyni şəkildə, o, həmçinin öz rolu üçün nə edəcəyini seçən və öz məhsuldarlığını doğru yerdə və zamanda istifadə edən lider menecerlərə ehtiyac duyur.

Xal verərək fikrinizi bildirə bilərsiniz

Leave a Comment

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir